Thị trường đang đi ngang. Mọi người gọi đó là tích lũy. Tôi gọi đó là phòng chờ của ICU.
Hồi tháng 7, một báo cáo từ CryptoRank đưa ra con số khiến bất kỳ ai từng chạm tay vào giao dịch mới đều phải rùng mình: chỉ 7.1% tổng số token được phát hành trong năm 2024, có vốn hóa trên 100 triệu đô, là đang giao dịch trên giá TGE (Token Generation Event). 762 token. 54 cái sống sót. Tỷ lệ sống 7.1%.
Bạn bảo đây là thị trường sideway? Không. Đây là một cuộc tàn sát có hệ thống. Hệ thống không bao giờ FOMO. Nó chỉ lặng lẽ ghi nhận rồi đưa ra kết luận.
Hãy nghe tôi nói: Chu kỳ cũ, bài học cũ, kẻ ngốc mới. Năm 2017, tôi đã thấy kịch bản này.
Khi đang làm ở một quỹ VC, tôi dành 4 tháng để xây dựng mô hình hồi quy giữa thanh khoản của Fed, chỉ số DXY và vốn hóa của các ICO. Phát hiện đau đớn: 78% biến động giá ICO được giải thích bởi dòng vốn toàn cầu. Năm 2017, vốn rẻ, mọi thứ bay lên. Năm 2024, Fed vẫn đang siết chặt, QE không còn. Thế mà lũ ngốc mới vẫn đổ xô đi mua token với FDV (Fully Diluted Valuation) bằng mấy lần GDP của một quốc gia nhỏ.
Bây giờ thì họ trả giá.
Context: Bối cảnh vĩ mô và cấu trúc thị trường đã thay đổi hoàn toàn.
Vấn đề không phải là "thị trường không còn tiền". Vấn đề là cách mà tiền được phân phối. Năm 2024, phần lớn các dự án mới ra mắt theo mô hình "High FDV, Low Float": định giá hoàn toàn pha loãng cao ngất ngưởng, nhưng lượng lưu thông ban đầu cực kỳ nhỏ. Mô hình này được các VC ưa chuộng. Nó cho phép họ thể hiện một "khoản đầu tư thành công" trên bảng vốn hóa, trong khi thực tế, thanh khoản chẳng có bao nhiêu.
Tôi đã chứng kiến điều này trong mùa hè DeFi 2020. Khi Fed bơm thanh khoản khổng lồ sau COVID, tôi xây dựng mô hình dự báo dòng chảy vào DeFi và đầu tư vào Compound, Aave. Lợi nhuận 180% trong 6 tháng. Nhưng tôi không ngu ngốc. Tôi bán ra khi tỷ lệ lạm phát token vượt quá tốc độ tăng trưởng của giao thức. Tỷ lệ lạm phát token vượt quá tăng trưởng TVL là một dấu hiệu rõ ràng. Đám đông thì không nhìn thấy. Họ chỉ thấy TVL tăng.
Bây giờ, năm 2024, tỷ lệ đó còn tệ hơn. Token bị pha loãng bởi lịch mở khóa khổng lồ sắp đổ bộ. Và không có đủ dòng tiền mới để hấp thụ.
Core: Phân tích dữ liệu - Bản đồ thảm họa.
CryptoRank đã snapshot vào ngày 22 tháng 7. Họ lấy tất cả các token ra mắt trong năm 2024 có vốn hóa thị trường vượt quá 100 triệu đô. Kết quả là 762 token. Trong số đó, chỉ 54 token có giá cao hơn so với thời điểm chúng được phát hành lần đầu.
Đây không phải câu chuyện về những dự án rác. Đây là câu chuyện về phần lớn các dự án, bao gồm cả những cái tên được VC hậu thuẫn mạnh mẽ. Hãy nhìn vào những "người sống sót": HYPE (HyperLiquid) với 1519% lợi nhuận, ONDO (Ondo Finance) với 101.4% lợi nhuận. Chúng có điểm gì chung? Phần lớn đều thuộc về các lĩnh vực có sản phẩm thực tế, có doanh thu, hoặc có thanh khoản thực sự. HyperLiquid là một blockchain layer-1 dành cho giao dịch phái sinh; Ondo Finance cung cấp các sản phẩm tài chính được token hóa. Chúng không phải là những câu chuyện "metaverse" mơ hồ.
Phần còn lại? 92.9% đã chết. Hoặc đang chết dần.
Giải phẫu nguyên nhân: 1. High FDV, Low Float: Đây là kẻ giết người hàng loạt. Các dự án huy động vốn với định giá ảo, phát hành một lượng nhỏ token, đẩy giá lên cao trong ngày đầu, rồi sau đó dần dần xả hàng. Điều này giống hệt với cơn sốt ICO năm 2017. Những kẻ ngốc mới mua token ở đỉnh, và những người trong cuộc bán ra. 2. Sự thất bại của các câu chuyện (Narrative): Thị trường đã quá mệt mỏi với các "narrative". GameFi, Metaverse, SocialFi, DePIN 2.0 – hầu hết đều không thể tạo ra giá trị bền vững. Khi câu chuyện kết thúc, giá token quay về 0. Như một định luật vật lý. 3. Airdrop farming và sự bóp méo động lực: Airdrop không còn là phần thưởng cho cộng đồng trung thành. Nó là một cơ chế bơm thổi. Mọi người chỉ tham gia để kiếm token rồi bán ngay lập tức. Điều này tạo ra áp lực bán khổng lồ ngay từ ngày đầu tiên. Tôi đã thấy kịch bản này trong ICO 2017, nhưng lúc đó là "Ethereum killer" và "ICO 2.0".
Contrarian: Góc nhìn ngược chiều - "Decoupling" là một lời nói dối.
Có một luận điểm thú vị: "crypto đang tách rời khỏi vĩ mô". Mọi người nói rằng Bitcoin sẽ trở thành một tài sản an toàn, bất chấp lãi suất. Tôi tôn trọng luận điểm đó... nếu bạn tin vào những câu chuyện thần tiên. Nhưng sự thật là: Bitcoin vẫn đang giao dịch trong một phạm vi hẹp, trong khi thanh khoản toàn cầu vẫn bị thắt chặt. DXY vẫn mạnh. Nợ chính phủ Mỹ vẫn đang cao kỷ lục. Và các token mới, với mô hình "nghèo thanh khoản", là những nạn nhân đầu tiên của cuộc thắt chặt này.
Bạn muốn đầu tư vào token mới? Hãy nhìn vào tỷ lệ thất bại 92.9%. Đó là tín hiệu thị trường. Nó nói rằng: Tôi không cần tiền của bạn, tôi cần sự ngu ngốc của bạn. Và thị trường đã hết ngu ngốc rồi.
Điều ngược đời là: Đây là một cơ hội. Nếu 92.9% dự án thất bại, thì việc tìm ra 7.1% còn lại sẽ mang lại lợi nhuận vượt trội. Nhưng bạn cần một bộ lọc khắc nghiệt hơn. Không phải "dự án nào có nhiều người theo dõi trên Twitter", mà là "dự án nào có doanh thu thực tế, có sản phẩm khả thi, và có một mô hình tokenomics không phải là một chiếc bẫy Ponzi đẹp đẽ".
Takeaway: Định vị chu kỳ và bài học cuối cùng.
Thị trường đang ở giai đoạn "hành xác". Giá đi ngang, khối lượng thấp, và niềm tin đang tan vỡ. Đây là lúc những kẻ yếu đuối bỏ cuộc. Đây cũng là lúc tôi bắt đầu xây dựng danh sách mua sắm. Nhưng tôi sẽ không FOMO. Tôi sẽ đợi.
Tôi đã rất tự hào về việc né tránh cơn sốt NFT năm 2021. Tôi đã dành 3 tháng nghiên cứu lưu trữ on-chain và phát hiện ra rằng 90% NFT không có thanh khoản thực sự. Tôi đã bị gọi là "lỗi nhịp". Nhưng quỹ của tôi bảo toàn 95% vốn khi thị trường sụp đổ.
Bài học lần này cũng vậy: Đừng mua sự cường điệu, hãy mua sự thật. 7.1% còn lại không phải là may mắn. Đó là kết quả của phân tích, kỷ luật, và khả năng nói "không" với 92.9% còn lại.
Tôi kết thúc bằng một câu hỏi dành cho bạn: Bạn có dám nhìn vào danh mục đầu tư của mình và tự hỏi, bao nhiêu phần trăm trong số đó là 7.1% và bao nhiêu là 92.9%? Nếu bạn không thể trả lời, có lẽ bạn đã nằm trong số đông rồi.