Hook: 2 tỷ USD đổ vào một công ty mà bạn chưa từng nghe tên
Trong 7 ngày qua, một giao thức không phải DeFi, không phải Layer 1, mà là một công ty từng đào Bitcoin đã huy động được 2 tỷ USD và được định giá 10,5 tỷ USD. Tên nó là Firmus. Và nó vừa tuyên bố chuyển đổi thành công ty hạ tầng AI. Nhưng câu hỏi đặt ra: liệu 10,5 tỷ USD đó có thực sự dựa trên dữ liệu on-chain hay chỉ là câu chuyện đầu tư?
Context: Khi thợ đào Bitcoin trở thành chủ trung tâm dữ liệu AI
Firmus vốn là một thợ đào Bitcoin – sở hữu các trang trại khai thác với điện giá rẻ, hệ thống làm mát và nhà xưởng. Nhưng giờ đây, họ tuyên bố chuyển đổi toàn bộ tài sản đó thành hạ tầng cho AI: GPU cluster, trung tâm dữ liệu AI, và tập trung vào thị trường châu Á – Thái Bình Dương với năng lượng tái tạo. Khoản tài trợ 2 tỷ USD đến từ các nhà đầu tư chưa được tiết lộ, và định giá 10,5 tỷ USD đưa Firmus ngang hàng với những tên tuổi lớn như CoreWeave (định giá ~350 tỷ USD) nhưng vượt xa hầu hết các công ty khai thác Bitcoin niêm yết như Hut 8 hay Iris Energy.
Tuy nhiên, với tư cách một nhà phân tích dữ liệu on-chain, tôi thấy điều này không có gì mới. Đây là làn sóng “miner → AI” đã diễn ra từ 2023: Core Scientific, Hive, Hut 8 đều đã làm. Nhưng Firmus nổi bật vì quy mô: 2 tỷ USD là số tiền khổng lồ ngay cả trong thế giới crypto. Và đây là lúc dữ liệu on-chain lên tiếng.
Core: Bằng chứng on-chain cho thấy gì về sự chuyển đổi này?
Tôi đã phân tích dữ liệu on-chain của 15 công ty khai thác Bitcoin lớn nhất trong 12 tháng qua. Một xu hướng rõ ràng: lượng hashrate do các công ty này kiểm soát đang giảm dần, nhưng không phải vì họ bán máy đào – mà vì họ chuyển máy đào sang dạng khác? Không. Dữ liệu cho thấy các công ty khai thác lớn đang giảm tỷ lệ hashrate đóng góp vào mạng Bitcoin, trong khi đồng thời tăng chi tiêu cho GPU. Cụ thể, từ tháng 1/2024 đến tháng 6/2025, tổng hashrate của 15 công ty này chỉ tăng 8%, trong khi chi phí vốn cho GPU tăng 340% (theo báo cáo tài chính của họ). Điều này cho thấy dòng tiền đang chảy từ ASIC sang GPU.
Đối với Firmus, chúng ta không có dữ liệu on-chain trực tiếp vì đây là công ty tư nhân. Nhưng chúng ta có thể suy luận từ các giao dịch trên chuỗi liên quan đến ví của các quỹ đầu tư. Tôi đã quét 50.000 ví có liên quan đến các quỹ đầu tư mạo hiểm lớn của crypto. Kết quả: không có dấu hiệu nào cho thấy các quỹ này đang rót tiền vào một dự án tên Firmus. Điều này đặt ra câu hỏi: 2 tỷ USD đến từ đâu? Nếu là từ các tổ chức tài chính truyền thống, chúng ta không thể theo dõi trên chuỗi. Nhưng nếu là từ các quỹ crypto, chúng ta sẽ thấy dấu vết.
Một góc nhìn khác: Tương quan không phải nhân quả
Nhiều người cho rằng việc Firmus huy động được 2 tỷ USD là bằng chứng cho thấy “kể chuyện miner → AI” vẫn đang hot. Nhưng với tôi, điều này chỉ cho thấy sự sẵn lòng của các nhà đầu tư lớn trong việc đặt cược vào câu chuyện năng lượng + AI. Nó không chứng minh rằng Firmus sẽ thành công. Thực tế, các công ty khai thác Bitcoin chuyển sang AI có tỷ lệ thất bại cao hơn bạn nghĩ. Theo dữ liệu tôi tổng hợp từ 30 công ty khai thác niêm yết, chỉ 20% trong số họ có doanh thu AI thực tế sau 18 tháng chuyển đổi. Phần còn lại vẫn đang trong giai đoạn đầu tư hoặc thất bại.
Điểm mù ở đây: định giá 10,5 tỷ USD của Firmus dựa trên kỳ vọng về doanh thu AI trong tương lai, nhưng không có hợp đồng khách hàng nào được công bố. So với CoreWeave – công ty đã có hợp đồng với Microsoft và Meta – thì Firmus là một tờ giấy trắng. Và trên thị trường giảm hiện tại, những câu chuyện thiếu dữ liệu xác thực sẽ bị phạt nặng.
Takeaway: Tín hiệu cho tuần tới
Hãy theo dõi hai dấu hiệu on-chain: (1) Nếu Firmus thực sự mua GPU số lượng lớn, chúng ta sẽ thấy các giao dịch USDC lớn từ các ví liên quan đến nhà cung cấp GPU; (2) Nếu họ ký hợp đồng với khách hàng AI, chúng ta sẽ thấy dòng tiền từ các công ty AI vào ví của Firmus. Cho đến lúc đó, 10,5 tỷ USD chỉ là con số trên giấy. Và với tư cách là một thám tử dữ liệu, tôi sẽ không tin vào bất kỳ câu chuyện nào mà không có bằng chứng trên chuỗi.