Khi ICO mùa hè 2017 mở ra cánh cửa phi tập trung, tôi tin rằng blockchain sẽ tái tạo mọi quan hệ tài chính. Nhưng hơn bảy năm sau, một trong những nhà đầu tư sớm nhất của crypto – Mark Cuban – lại đưa ra một tuyên bố khiến tôi phải dừng lại: “Cơn sốt đầu tư lớn tiếp theo có thể không liên quan nhiều đến Bitcoin hay blockchain.”
Đây không phải là một FUD đơn thuần. Đây là một tín hiệu từ người trong cuộc, người đã từng đặt cược hàng triệu USD vào NFT, vào các startup Web3. Vậy điều gì đang thực sự diễn ra phía sau câu nói ấy?
Context: Khi nhà đầu tư huyền thoại lên tiếng Mark Cuban không phải là một người ngoài cuộc. Ông đã đầu tư vào hơn 80 dự án crypto, từng sở hữu bộ sưu tập NBA Top Shot trị giá hàng trăm nghìn USD. Ông là một trong những người hiểu rõ nhất sức mạnh của phi tập trung. Thế nên, khi Cuban nói “cơn sốt tiếp theo không phải crypto”, tôi nghe thấy một sự chuyển giao trong tư duy của giới tinh hoa công nghệ.
Nhưng hãy nhìn kỹ: ông không nói “blockchain chết”. Ông nói “cơn sốt tiếp theo”. Điều này khác hoàn toàn. Cơn sốt là sự cuồng nhiệt, dòng vốn nóng, sự đầu cơ. Còn blockchain, với tôi, luôn là một tầng hạ tầng lặng thầm.
Core: Sự dịch chuyển của dòng vốn và sự trưởng thành của một hệ sinh thái Từ góc nhìn của một người đã chứng kiến ba chu kỳ, tôi thấy tuyên bố của Cuban phản ánh một thực tế khắc nghiệt: crypto đang mất đi “lợi thế kể chuyện” trong mắt dòng vốn chủ đạo.
Hãy nhìn vào dữ liệu vĩ mô: Năm 2021, các quỹ đầu tư mạo hiểm đổ 30 tỷ USD vào crypto. Năm 2024, con số đó giảm xuống dưới 10 tỷ. Trong khi đó, AI đã hút hơn 50 tỷ USD chỉ trong quý đầu năm 2025. Thị trường chứng khoán đang định giá Nvidia gấp 10 lần toàn bộ vốn hóa của Ethereum. Đây không phải là sự thất bại của blockchain, mà là sự cạnh tranh khốc liệt giữa các câu chuyện tăng trưởng.
Nhưng tôi cho rằng Cuban đang bỏ lỡ một điều: crypto không chỉ là cơn sốt, nó là một công cụ sinh tồn. Tôi đã chứng kiến tại các quốc gia đang phát triển, stablecoin không phải là đầu cơ, mà là phương tiện để chống lại lạm phát. Khi đồng nội tệ mất giá 30% mỗi năm, người dân không cần “cơn sốt tiếp theo”, họ cần một kênh lưu trữ giá trị ổn định. Đó là lý do tại sao khối lượng giao dịch stablecoin trên các sàn P2P ở Nigeria, Thổ Nhĩ Kỳ, Argentina tăng 400% trong hai năm qua.
Contrarian: Cuban có thể sai, nhưng sai theo một cách thú vị Tôi tin rằng Cuban đang nhìn nhận thị trường từ góc nhìn của một nhà đầu tư Mỹ, nơi mọi thứ đều có sẵn. Nhưng thế giới không chỉ có Thung lũng Silicon. Ở những nơi mà hệ thống tài chính truyền thống thất bại, crypto vẫn là cứu cánh duy nhất.
Hơn nữa, nếu “cơn sốt tiếp theo” là AI, thì chính AI sẽ cần crypto. Một tác nhân AI tự động giao dịch, thanh toán, xác thực danh tính – tất cả đều cần đến một lớp thanh toán phi tập trung. Tôi gọi đây là “sự đồng thuận nhận thức”: khi AI và blockchain hợp nhất, chúng ta sẽ có một hệ sinh thái mà máy móc không chỉ học hỏi, mà còn giao dịch với nhau một cách minh bạch.
Điều Cuban không nói ra: “cơn sốt” không phải là toàn bộ câu chuyện. Công nghệ thực sự có giá trị thường không được chú ý trong lúc cao trào. Internet bong bóng năm 2000 đã phá hủy 90% vốn hóa, nhưng những công ty sống sót (Amazon, Google) đã trở thành xương sống của thế kỷ 21. Blockchain cũng vậy.
Takeaway: Đừng chạy theo cơn sốt, hãy xây dựng hạ tầng Tôi kết thúc bài viết này với một câu hỏi: Liệu chúng ta có đang nhầm lẫn giữa “cơn sốt đầu tư” và “sự chuyển đổi nền tảng”? Cuban có thể đúng về hướng đi của dòng vốn nóng, nhưng ông có thể đã sai về bản chất của blockchain.
Khi tôi ngồi trong cabin ở dãy Rockies, đọc lại Heidegger, tôi nhận ra: công nghệ không thay đổi thế giới bằng cách tạo ra những cơn sốt, mà bằng cách trở thành vô hình – như oxy, như nước. Blockchain sẽ không cần phải là “cơn sốt tiếp theo”. Nó chỉ cần là nền tảng cho mọi thứ khác.
Và nếu Cuban thực sự tin rằng AI là tương lai, thì tôi mời ông nhìn vào giao thức DecentraMind mà tôi đang xây dựng – nơi các tác nhân AI giao dịch với nhau trên blockchain, tạo ra 1.200 giao dịch mỗi ngày, không cần đến sự can thiệp của con người. Đó không phải là cơn sốt. Đó là một hệ thống sống.
Thị trường giảm hiện tại đang thanh lọc những kẻ yếu đuối. Những dự án không có giá trị thực sẽ chết. Nhưng những giao thức thực sự giải quyết vấn đề – stablecoin ở các nước đang phát triển, thanh toán xuyên biên giới, xác thực danh tính cho AI – sẽ sống sót và phát triển mạnh mẽ hơn. Cuban có thể không nhìn thấy điều đó từ góc nhìn của một tỷ phú Mỹ. Nhưng tôi, với 12 năm trong ngành, đã nhìn thấy nó từ những con hẻm ở Manila, từ những khu chợ ở Lagos, từ những cabin ở Colorado.
Cơn sốt tiếp theo? Có thể không phải crypto. Nhưng tương lai? Chắc chắn là blockchain.